- apríl 2026
Það er sárt að horfa út fyrir landsteinana þessa dagana, fréttir um styrjaldir, hótanir og aðrar hörmungar af mannanna völdum eru orðnar daglegt brauð. Alltof oft virðist samtalið og skynsemin víkja fyrir rödd sundrungar og átaka.
Á slíkum tímum velti ég oft fyrir mér hvað við á Íslandi getum lært af þessu. Er ekki einmitt núna skynsamlegra en nokkru sinni að vinna frekar saman en að festast í stöðugum átökum innbyrðis?
Ef við ætlum að takast á við verðbólgu, verja kaupmátt og tryggja stöðugleika þarf samfélagið allt að axla ábyrgð. Stjórnvöld, atvinnurekendur, Seðlabankinn og verkalýðshreyfingin þurfa að geta sest niður og unnið að sameiginlegri sýn um hvert við ætlum að stefna sem samfélag.
Á sama tíma heyrast áfram raddir sem vilja veikja réttindi launafólks og grafa undan mikilvægu hlutverki verkalýðshreyfingarinnar.
Það er sárt að hugsa til þess að mögulega ríki pólitísk samstaða hjá ríkisstjórn þessa lands um að ganga fram með eins markvissum hætti gegn opinberum starfsmönnum og raun ber vitni ef frumvarp um afnám áminningar skyldunnar verður að lögum.
Enn sárara er að sjá fjármála ráðherra forherðast í atlögu sinni að réttindum opinberra starfsmanna ítrekað í viðtölum. Þessi orðræða og þetta frumvarp verður ekki látið óátalið. Hvað er næst? Réttindi félagsfólks eru afrakstur áratuga baráttu, samstöðu og fórna. Samfélagið þarf ekki á því að halda að við förum í þá vegferð að jafna réttindi niður á við, nóg er valdaójafnvægið fyrir.
Nú er mál að linni, dragið þetta frumvarp til baka og setjum fókusinn á að ná að byggja upp traust á milli allra aðila vinnumarkaðarins. Það er raunverulegt forgangsatriði!
Það styttist í 1. maí, dagurinn er ekki aðeins tákn um sögu verkalýðsbaráttunnar heldur lifandi áminning um að árangur næst aðeins þegar við stöndum saman. Nú þurfum við að þétta raðirnar, virkja raddir félagsfólks og sýna þann slagkraft sem býr í Sameyki og allri verkalýðs hreyfing unni. Réttindi hafa ekki orðið til af sjálfu sér. Þau hafa orðið til þegar fólk hefur staðið saman, talað skýrt og neitað að sætta sig við að byrðarnar lendi alltaf á sama hópnum.
Höfundur er formaður Sameykis stéttarfélags í almannaþjónustu.
Leiðarinn birtist fyrst apríl 2026 í Tímariti Sameykis.