Grettisgötu 89
105 Reykjavik
Ísland

525-8330
sameyki@sameyki.is
6202690-3449

9. febrúar 2026

BSRB gagnrýnir harðlega frumvarp ríkisstjórnarinnar um sjúkratryggingar

BSRB hafnar ákvæðum í frumvarpi heilbrigðisráðherra um breytingar á lögum um sjúkratryggingar og varar við því að með þeim sé verið að veikja eftirlit með heilbrigðiskerfinu

BSRB hafnar ákvæðum í frumvarpi heilbrigðisráðherra um breytingar á lögum um sjúkratryggingar og varar við því að með þeim sé verið að veikja eftirlit með heilbrigðiskerfinu og auka kostnaðarbyrði sjúklinga án fullnægjandi rökstuðnings.

Í umsögn bandalagsins til velferðarnefndar Alþingis kemur fram að fyrri athugasemdir BSRB í samráðsgátt stjórnvalda hafi verið hunsaðar. Umsögnin beinist einkum að 4., 12. og 22. grein frumvarpsins.

BSRB mótmælir niðurlagningu stjórnar Sjúkratrygginga
BSRB er mótfallið því að leggja niður stjórn Sjúkratryggingastofnunar, líkt og lagt er til í fjórðu grein frumvarpsins. Stjórnin gegnir lykilhlutverki í stefnumótun og eftirliti með starfsemi stofnunarinnar. Bandalagið bendir á að samkvæmt stjórnsýsluúttekt Ríkisendurskoðunar frá júní 2025 hafi Sjúkratryggingar hvorki verið nægilega sterkur samningsaðili né sinnt eftirliti með fullnægjandi hætti, þrátt fyrir að stofnunin ráðstafi um 60 milljörðum króna árlega. Að leggja niður stjórnina til að spara um 7 milljónir króna á ári sé illa rökstutt í ljósi þess.

„Í 4. grein er lagt til að stjórn Sjúkratryggingarstofnunar verði lögð niður. Er sú breyting rökstudd með því að hagræðingarhópur forsætisráðherra leggi þetta til að höfðu samráði við almenning. Meðal hlutverka stjórnarinnar er að marka stofnunninni langtímastefnu og hafa eftirlit með starfseminni.“

Andsnúið skerðingu greiðsluþátttöku
Þá hafnar BSRB einnig breytingum á gjaldtöku sem heimila að tiltekin heilbrigðisþjónusta, meðal annars sjúkraþjálfun og sálfræðiþjónusta, falli að hluta eða öllu leyti utan greiðsluþátttöku. Í umsögninni segir að engar greiningar liggi fyrir um meinta „ofnotkun“ þjónustunnar né um áhrif breytinganna á sjúklinga. Áætlaður sparnaður ríkisins, 400–500 milljónir króna, bendi til þess að stór hópur muni verða fyrir verulegri þjónustuskerðingu eða kostnaðaraukningu.

„Í greinagerð segir að þetta sé gert til þess að ná markvissari stjórn á aðgengi að þjónustu og sporna gegn ofnotkun. BSRB er algerlega andsnúið þessari breytingu. Það er eðlilegt að stjórnvöld vilji stjórna því hvaða þjónusta er veitt, hvar og fyrir hverja. Hins vegar liggur ekki fyrir rökstuðningur á því hvort um „ofnotkun“ sé að ræða og engin greining gerð á því hvaða áhrif þessi breyting kunni að hafa fyrir sjúklinga. Fram kemur að áætlaður sparnaður sé um 400-500 mkr. Svo ljóst má vera að stór hópur fólks mun verða fyrir verulegri þjónustuskerðingu eða kostnaðaraukningu nái þetta fram að ganga,“ segir orðrétt í umsögninni.

Styður vernd gegn viðbótargjöldum
BSRB styður hins vegar ákvæði sem banna heilbrigðisþjónustuveitendum að rukka sjúklinga um gjöld umfram gjaldskrá Sjúkratrygginga og greiðsluþátttöku. Bandalagið telur löngu tímabært að verja sjúklinga gegn slíkum viðbótarkostnaði.

„BSRB styður þessa breytingu og telur löngu tímabært að verja sjúklinga fyrir viðbótarkostnaði sem hlýst af lausum samningum heilbrigðisstarfsfólks við Sjúkratryggingar. Sjúklingar hafa búið við slíkt ástand árum saman og nauðsynlegt er að löggjafinn verji þá gegn slíkum kostnaði.